Quang cao trang chu 03 Banner chinh 03 Banner chinh 04 Banner chinh 05 Banner chinh 06

Phổi tắc nghẽn mãn tính

Phân biệt Hen phế quản với bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính COPD


Hen phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính là hai căn bệnh hô hấp rất thường gặp. Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới WHO, có khoảng 63,6 triệu người có triệu chứng của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và khoảng 234,9 triệu người có bệnh hen phế quản trên phạm vi toàn cầu.

 

Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính ở nhóm độ tuổi trên 40 tuổi là 4,2%, và tỷ lệ mắc hen phế quản ở mọi lứa tuổi là 3,9%.

 

Cả hen phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính đều có khá nhiều điểm tương đồng về định nghĩa, cơ chế bệnh sinh, triệu chứng, điều trị bệnh. Do vậy gây ra rất nhiều nhầm lẫn cho người dân, đặc biệt là người có bệnh. Việc hiểu đầy đủ các điểm giống và khác nhau giữa 2 bệnh lý này có vai trò quan trọng giúp các thầy thuốc và bệnh nhân có hướng điều trị và theo dõi phù hợp.

 

Khái niệm

 

Xét về mặt khái niệm, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính được hiểu là bệnh có thể dự phòng được, đặc trưng bởi tình trạng tắc nghẽn đường thở kéo dài, không hồi phục, tiến triển nặng dần theo thời gian. Phổi tắc nghẽn mạn tính là tình trạng viêm niêm mạc đường thở mạn tính do các phần tử và khí độc hại. Phổi tắc nghẽn mạn tính có các đợt bùng phát cấp làm nặng thêm tình trạng bệnh và nguy hiểm với sức khỏe của người bệnh.

 

Trong khi đó, hen phế quản được hiểu là tình trạng viêm niêm mạc đường thở mạn tính, gây phù nề, tăng tiết, và co thắt cơ trơn phế quản. Bệnh biểu hiện trên lâm sàng bởi những cơn khó thở, nghe có tiếng cò cử khi tiếp xúc dị nguyên, hoặc thay đổi thời tiết. Cơn khó thở ở bệnh nhân hen thường xuất hiện lúc nửa đêm về sáng, cũng gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe người bệnh.

 

Như vậy hen phế quản và phổi tắc nghẽn mạn tính có những điểm khá tương đồng nhau về dấu hiệu, triệu chứng biểu hiện và có những cơn cấp tác động đến sức khỏe người bệnh. Cụ thể như sau:

 

Cả hai căn bệnh này có cùng cơ chế bệnh sinh, bao gồm: phù nề niêm mạc, co thắt cơ trơn phế quản và tăng tiết dịch nhầy phế quản, do đó đều biểu hiện trên lâm sàng là tình trạng khó thở. Bệnh xuất hiện do đáp ứng viêm niêm mạc đường thở mạn tính với các tác nhân từ bên ngoài và đều gây ra do những tác nhân từ bên ngoài tác động vào cơ thể. Hen phế quản và phổi tắc nghẽn đều là bệnh mạn tính và cùng có các biểu hiện lâm sàng như ho, khạc đàm, nặng ngực, khò khè...

 

Dấu hiệu phân biệt

 

Vậy làm thế nào để người bệnh và những người xung quanh có thể phân biệt được hen phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính? Theo thạc sỹ Bác sỹ Vũ Văn Thành - Trưởng Khoa Bệnh Phổi tắc nghẽn, Bệnh viện Phổi Trung Ương thì hai căn bệnh này còn có thể được phân biệt bởi nhiều yếu tố:

 

Về độ tuổi, hen phế quản thường xuất hiện sớm, lúc tuổi còn nhỏ, tuy nhiên cũng có trường hợp xuất hiện lúc ở tuổi trưởng thành và có rất ít bệnh nhân hen phế quản có triệu chứng khởi phát khi ở tuổi trung niên; trong khi đó, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính thường xảy ra ở tuổi trên 40.

 

Về nguyên nhân, bệnh nhân hen thường có yếu tố kích thích đa dạng như bụi khói, phấn hoa, lông vật nuôi, thời tiết thay đổi, viêm xoang, trào ngược dạ dày thực quản... Trong khi nguyên nhân chủ yếu gây bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính là thuốc lá, một số ít trường hợp do môi trường ô nhiễm bụi khói, hóa chất. Đa số người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính đều đang hoặc đã từng hút thuốc lá, còn bệnh nhân hen có thể hút thuốc hoặc không. Thậm chí, với người có yếu tố kích phát hen là khói thuốc lá thì họ rất sợ khói thuốc.

 

Triệu chứng của hen phế quản thường xuất hiện từng lúc, ngoài cơn khó thở, ngoài cơn khó thở, bệnh nhân hoàn toàn bình thường, khám không thấy triệu chứng, trong khi ở các bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính triệu chứng luôn tồn tại, ngay cả khi người bệnh đã hoàn toàn ổn định.

 

Về tiến triển bệnh, các cơn hen cấp thường xảy ra với nhiều mức độ nặng nhẹ khác nhau. Giữa các cơn hen, bệnh nhân có thể không có triệu chứng gì. Trong  khi đó, các đợt cấp của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính có tần số và độ trầm trọng ngày càng tăng.

 

Về chức năng hô hấp, tắc nghẽn đường thở là điểm nổi bật của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, xuất hiện ở mọi giai đoạn của bệnh và nặng dần lên, trong khi người bị hen nhẹ thoáng qua hay nhẹ dai dẳng, chức năng hô hấp có thể vẫn bình thường.

 

 

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn gây tổn thương ở cả niêm mạc đường thở, tuy nhiên tình trạng viêm chủ yếu xuất hiện ở đường thở nhỏ, ngoài ra bệnh nhân thường có tổn thương nhu mô phổi, rối loạn thông khí không hồi phục. Tình trạng viêm bị kích hoạt chủ yếu liên quan tới khói thuốc, khói, bụi ô nhiễm và thường khuyếch đại nhanh chóng trong mỗi đợt nhiễm trùng. Ngoài ra, bệnh phổi tắc nghẽn còn gây tổn thương ở các bộ phận, cơ quan khác trên cơ thể, do vậy gây bệnh lý toàn thân.

 

Còn đối với hen phế quản, tổn thương viêm chỉ xuất hiện ở niêm mạc đường thở. Bên cạnh đó, viêm lan tỏa trên toàn bộ niêm mạc cả đường thở lớn và đường thở nhỏ, tuy nhiên hen không có tổn thương ở nhu mô phổi. Hen phế quản chủ yếu chỉ có tổn thương ở đường thở mà không có biểu hiện bệnh toàn thân.

 

Tiên lượng của hen và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cũng rất khác nhau, đó là chức năng hô hấp trong bệnh hen có thể bị suy giảm nhưng nếu kiểm soát hen tốt là có thể làm chậm mức độ suy giảm. Với bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, chức năng hô hấp suy giảm là điều khó tránh được, do vậy, việc chẩn đoán sớm và can thiệp kịp thời rất quan trọng.

 

Theo CT Tư vấn điều trị tận gốc hen phế quản

Phát sóng 9h25 - 9h35 hàng ngày VOVGT HN

Tag: điều trị phổi tắc nghẽn mãn tính, chữa phổi tắc nghẽn mãn tính, chữa viêm phế quản mãn tính, chữa phổi tắc nghẽn mãn tính, viêm phế quản trẻ em

Tin tức liên quan